– Qet! Qet! – thërriste kryetarja, duke vrapuar përgjatë rrugës qendrore të ngushtë, të dëmtuar, por asfaltuar të fshatit Makarovo. – Ndalni! Mikhaliç ka ardhur!
Por turma vazhdoi të bërtasë. Në fshat, ngjarjet masive ndodhnin rrallë, dhe njerëzit ishin disi të etur për to. Edhe Dita e Fshatit, që më parë ishte festuar me një pompë të tillë, tashmë kishte shkuar në harresë. Megjithatë, a mund të quhet "me pompë" një ngjarje në një fshat me një mijë banorë?
Papritur, një K-700, i njohur dikur, ngjyrë e verdhë "Kirovec", ndaloi menjëherë pranë turmës. Kaq papritur sa që ra disi në rrotat e saj të fuqishme. Dera e kabinës u hap dhe një burrë i ulët doli, me një xhaketë gri, pantallona sportive të rehatshme me tri vijëza anash, dhe me një kapelë të vjetër dhe të ndyrë. Kullet e holla, të mbuluara me një mjekër gri, me vetulla të dendura varur mbi sytë, por shikimi i syve pak të mbyllur – i fortë dhe i sigurt.
— E gjetë Zinë? – thirri një zë i thellë nga turma.
— Po. – u kthye dhe thirri gjyshi, ndërsa zbret nga shkallët. – Tani do t'u tregoj gjithçka, më lejoni të marr frymë, Koljunja e kishte bllokuar.
— Po unë… — ai Koljunja, traktori, doli nga kabina nga ana tjetër. – Njerëzit janë mbledhur tashmë, dhe çdo moment mund t'ia nisin qytetit, prit keq atëherë...
Mikhaliç tashmë ishte duke qëndruar në asfalt dhe po ndizte një cigare. Duhani i dridhur paksa duar, por zakon i gjatë e bëri të mundur që t'i ndizte me një shpikje të parë, pavarësisht erës. Turma u afrua pak, duke formuar një gjysmë rrethi, në qendër të së cilës ishte Mikhaliç dhe K-700. Koljunja kishte menduar të largohej, por tashmë fëmijët ishin varur në rrotat, dhe nuk kishte asgjë tjetër veçse të ndalte motorin.
— Tani, tregoji, mos e mbaj me padurim! – kryetari i vendosi duar mbi supin e Mikhaliçit dhe e tundte lehtë. – Ku është Zina? Kur do të kthehet?
Mikhaliç mori një frymë të thellë, bëri disa tërheqje, hodhi mbetjen e cigareve në tokë dhe e përkuli me këmbë. Nga pamja e tij ishte tashmë e qartë nëse Zina do të kthehej.
— Nuk do të kthehet. – tha Mikhaliç shkurt dhe heshti.
Në turmë u bë papritur shumë e qetë. Shikimet, që më parë ishin të drejtuara nga Mihalyç, u kthyen në tokë, tek traktori, tek ai dyqani i vjetër, te rreshti i kiosqeve, në qafën e atij që qëndronte përpara. Askush nuk donte të besonte.
— Prit, Mihalyç... — kryetari bëri një hap prapa dhe e vështronte me vëmendje plakun. – Na trego, si ndodhi ajo...
— Po, Mihalyç, na e trego, mos na mbaj në pritje! – thirrën nga turma. – Çfarë po bën ajo atje, në qytet? Po me mjekësinë, apo çfarë?
— Me mjekësinë, po. – tha Mihalyç duke shkuar pas një cigareje tjetër. – Tani do ta tregoj.
Pra, erdha në qytet. Ku të kërkoj – e di vetëm Zoti, por pak mendova – ku tjetër mund të shkojë një mjeke rurale, përveçse në spital? Sepse nuk është menaxhere? (Mihalyç përdorte saktësisht "menaxher" dhe jo termin e njohur "menaxhër").
Mirë, mendova, duhet të shkoj në poliklinika. Fillova nga ajo e rrethit – sepse dhe Zina është nga rrethi? Erdha, pra, shikoja – nuk po e gjej. Atje, ka një poster varur, sikur janë mjekët tanë – nuk ka as edhe aty. Ndërsa prisja, duke e shqyrtuar, iu afrua një infermiere – shumë e re, e bukur, e veshur plotësisht, siç thuhet, në uniforme zyrtare. Më tha – çfarë po sheh, i moshuar, këtu? Posteri është këtu për dhjetë vjet, që nga ardhja e guvernatorit, kështu që e pastrujmë vetëm nga pluhuri për Vitin e Ri.
Ajo, e dashur, e pyeta, a ka ardhur ndonjëherë mjekja jonë këtu? E quajnë Zina. Ajo tha – jo, nuk ka pasur kohë, do e dija – unë jam në orar. Kështu që iku, pa asgjë në gojë.
Pastaj shkova në spitalin e qytetit. Mendova, ndoshta do të qëndroj afër posterit, ndoshta dikush do të më ndihmojë.
— Asnjë shpresë nga ata nga qyteti. – dëgjova një zë nga lartë, Kolyn. – Do vdesësh – nuk do të afrohen, as do të kontrollojnë xhepat.
— E vërtetë, thashë. – ra dakord Mihalyç. – Atje nuk ka ndonjë poster – ka vetëm një televizor, me orarin, sigurisht. Dhe unë, sikur për të keq, harrova syzet – i vesh vetëm për gazetën. Kështu që qëndrova, duke shikuar, derisa iu afrua një plakë. I thashë, shoqe, të lutem, ndihmo – nuk shoh asnjë gjë, më lexoni emrat e mjekëve. Ajo i lexoi – nuk ka Zina atje.
Ajo, e pyes, a ka këtu të gjithë mjekët? Jo, tha, vetëm ata që janë në shërbim sot. Më dha një këshillë – shko në dritaren e informacioneve, atje e dinë gjithçka. Vetëm, kjo, menjëherë prenotohu, thonë - do të bëjnë bythë. Epo, i thash, a do të kem frikë nga një sharje? Dhe shkova.
Kamë qëndrova në radhë gjysmë ore – ishim tre atje, por infermierja prapa dyerve iku diku, si dele. Kur u kthye, e pyeta – a ka ndonjëhere, e dashur, Zina doktore këtu? Ajo filloi të ulëriste, për ndonjë marrëzi…
— Të dhëna personale? – sugjeroi kryetarja.
— Po, po! – u gëzua Mikhaliç. – Ajo tha se nuk do ta thoshte, edhe sikur të ma mbyllnin gojën! Po mendova të dorëzohem, e thashë – e dashur, Zina është vajza ime, por humba telefonin e saj, erdha për ta vizituar, më tha që punon në spital, dy ditë po e kërkoj dhe nuk po e gjej. Por ajo nuk lëvizte fare.
Dola në rrugë, u ula në një bankë, ndeza cigaren. Papritmas një djalosh me uniformë të zezë vrapon drejt meje, duket si roje. Dhe me guxim më afrohet duke më thënë – nuk lejohet të hash këtu, moçk, tani do paguash gjobë. Nuk e përballova dot, u ngela, i bëra zë – çfarë, moj, fëmi, si do t’i ngulesh një njeriu të moshuar? Nuk ke çfarë të bësh tjetër? Shko, puno për vendin tënd, e zhyti kurrizin në vendin që as emrin tënd s’do e kujtojë, pastaj do të më mësosh!
Ai madje u skuq, filloi të marrë frymë me vështirësi – s'do e kuptosh, nga frika ose pikërisht do të më godasë. Më mori për jakën e xhaketës, dhe sa e tërhiqte – u ngrita edhe unë. Gati ia zgjodha japrakun, i poshtër. Ai më mbante ngushtë, nuk më lëshonte, duke më dridhur për jakën. 'Tani do të vdesësh, moçk', më tha. 'Paguaj pensionin, gjobë mban, ose lëre jashtë – do pastruar rrugët.' Mendova – po e humbim Mikhaliçin.
— Pse nuk i dha një grush të vogël atij dhe ta mbyllja punën! – thirri dikush nga turma. – Nëse punon si roje në spital, atëherë është një peshk i keq!
— Po kuptova edhe unë! – vazhdoi Mikhaliç. – Pse unë, a do isha në shërbim për budallenjtë? Pavarësisht se kam vuajtur plumbin, a mendoj se një mashkull i tillë do më përballë? Po unë kam transferuar të tillë në vitin '43 në grupe, duke i lidhur në zinxhir, si deve!
Ishte vetëm se sapo u përgatita t’i jepja një goditje në vesh, kur nga pas dëgjova – qëndro! Rruga ju kthye, më la lëshuar – do thotë, kishte frikë. Shikoj – i dashkuar nga dritarja e informacionit vrapon. Duket, ndjenjat e saj e vënë në siklet. Dhe aty, gënjeshtra, ashtu siç e përmenda – shko, thotë, Serjozha, vazhdo patrullimin, ky është gjyshi im, nga fshati, është pak budalla, mos u inatos.
Por kyçin kyç njëci – jo, thotë, ligji është një për të gjithë, keni ardhur këtu, po vendosni rregullat tuaja. E kam vënë re gjyshin, që me siguri. Mua nuk më intereson se ai është i afërmi yt.
Sigurisht, nuk më intereson – thotë vajza. Nuk të intereson askush, për aq sa nuk i intereson askujt ty. Je një copë e pavlerë (sinqerisht, nuk e dëgjova mirë). Këtu është spitali, mjekët, njerëz shembin, pse je këtu? Nuk rri dot të gjithë ditën, shta mundësinë që t'i japësh karrocat nëna nënat të hyjnë – nuk është e lejuar, ata larosen në shi. Ti vetë nuk lagesh, e shijon vetën brenda, që të mos lagësh trupin tënd të trashë.
Një moment, vajza filloi të fliste. Dhe rojtari që tronditej gjithë, filloi të vinte drejt saj, shtrinte duar – dhe këtu duket se doli një zakon i vjetër. Nuk arrita të mendoja, si i dhamë një grusht në vesh, dhe e kapëm, përpara se trupi të bjerë në tokë – si në gjuhë bëmë, pa zhurmë. E ulëm në një stol, dhe i vura kapelen në fytyrë – duke fjetur duket.
Por vajza qëndron, qeshë, nuk u tremb – e shkëlqyer. Të lutem, them. Po gënjen, dhe nuk e ndien. Dhe nuk ke frikë – ha, kur të zgjohet, do të tregojë? Jo, thotë, nuk do përfundojë. Ai është i guximshëm vetëm me pleqtë, dhe me infermierët, derisa ata ta çojnë. Asgjë, mos ki frikë, gjyshi, gjithçka do të jetë mirë.
Duke qeshur, qëndroi pranë meje, dhe fliste ngadalë. Çfarë po thoshte – nuk mund të kuptoj. E kërkova të fliste më fort – përseriti. Nuk ka, thotë, Zina tonë, e kontrollova në kompjuter. Shko, thotë, gjyshi, në rrethin, ndoshta atje. Në këtë rast i thashë – isha, vajzë, në rrethin, atje nuk ka Zina.
Vajza u mendua, nxori telefonin, dhe filloi të gërmojë atje. Mendova do të thërrasë ndokund, ndoshta në spital, që të më marrin – por jo, ajo kishte një ndihmë këtu, në telefon. E pyeta se kush ishte Zina sipas specializimit – thashë, është një mjeke fshati, që ka trajtuar gjithë fshatin, nga të gjitha sëmundjet, madje na operonte, dhe na nxirrte dhëmbët. Ajo mendojë më shumë, dhe thotë – pra, ndoshta nuk është në rrethin apo qytetit, do të thotë se ndoshta është në spitalin privat.
Tani, thotë, do të mësoj. Ti, gjyshi, mos i kërko për Zina. Ata në fakt nuk pëlqejnë të moshuarit – juve nuk keni para, nëse shkoni në spitalin privat, atëherë për ndonjë gjë të paçmuar. Thuaj që dëshiron të trajtohesh. A ke para?
Dy të tjerë, thash, i grumbulluam të gjithë si fshat, për udhëtimin. Vajza u mendua pak. Papritmas skaki dhe tha - prit, do vij menjëherë, dhe u largua sërish për në spital. Unë sërish fillova të pi duhan - a mos është, ndoshta, këtu ndonjë roje tjetër? Ky qendron, po fërfëllon, madje filloi të kris në gjumë, sytë i rrjedhin. Me atë kapelë e fshiva, që askush të mos e vërë re - do të mendojnë se më ka ardhur ndonjë e keqe, do thërrasin mjekët.
Vajza nuk ishte për një çerek ore. Shumë shpejt ky i vogli duhet të zgjohej - do ishte e nevojshme të mbledhja udhët e peshkimit, por, falë Zotit, doli me një letër ndonjëherë. Afroi, u ul, ngadalë e futi në xhepin e palltos, tha - ky, gjysh, është një drejtim i veçantë. Dëgjo, çfarë të thotë atyre në mjekësinë private, do u thuash që erdhe nga poliklinika, ata do ta lexojnë dhe do ta kuptojnë. Si duket ne këtu të kemi trajtuar, por nuk kuptuam se çfarë ke, dhe të në dërgojmë në privat, dhe për trajtimin do paguajmë. Kjo është më e rëndësishme për ta - vetëm të paguajë dikush. Por mos shko shumë, thoni se së pari ke nevojë për një kontroll, dhe trajtimi - vetëm me miratim. Të shkruajnë së pari se çfarë kanë përshkruar, dhe, siç duket, do mendojnë dhe do vendosin. E kuptove?
E kuptova, thash. Çfarë e bukur ka rënë. Dhe ajo sërish qesh - o, është e keqe, jam i moshuar, një bukuri e tillë humb… E falenderova, e përqafova përshëndetje, dhe ika. Ajo më ndaloi - sa, tha, do e presin këtë? Përsëri pesëmbëdhjetë minuta, dhe do zgjohet. Kryet do ndiejë pak, por përndryshe - asgjë. Të lutem, nuk do ankohet? Vajza qeshi - mos ki frikë, gjysh, do të turpërohet, është një plak, më fal për atë, e dhashë në veshi. Do të hesht si peshku në akull.
Arrita për në poliklinikën e paguar - ajo ishte përtej rrugës. Duket se u vendosën më afër - që ndokush, i lodhur nga pritja, të vraponte te ata. Hyra - si në hapësirë! Muret janë të bardha, duke shkëlqyer, kudo janë divane, palma rriten, madje nuk shërbejnë alkool. I afrohem një vajze, ajo më shikon ndryshe – ndoshta mendon se kam ngatërruar derën.
Por unë nuk bova asgjë, u ula, i vendosa këmbët mbi këmbë, nxora letrën nga xhepi dhe e vendosa në tavolinë. Ajo e mori me neveri, me dy gishta, sytë e saj i kaluan shpejt - dhe ora si me dorë e hoqi!
Përshëndetje, thotë, Foma Kuzmich! Në fillim u konfuzova – pse më thoshte Foma, unë jam Nikifor. Aty kuptova – infermierja nuk e dinte emrin tim, kur po plotësonte dokumentin. Mendova, tani do të kërkojë pasaportën, dhe do të dështojë operacioni i fundit i vjetër Mikhailit!
Jo, nuk e pyeti. Më tha të prisja pak, mori telefonin, telefonoi diku, dhe pas pak vinte një burrë – i trashë, por i rregullt, në kostum, pra me kravatë, me këpucë që shkëlqenin. "Hajde", thotë, "Foma Kuzmich."
E po, u ngrita, shkuam. Arritëm në zyrë, dhe atje – as krevati, as pesha, as dollapi me tableta. Një tavolinë dru ishte, karrige lëkure, tapeta në dysheme. E shikova këpucën time dhe u ndjeva turp. I hoqa ngadalë dhe e lashë te hyrja. Burri u ul pas tavolinës, u vendosa përballë.
E pra, thotë, me çfarë erdhe? Po unë shikoja përreth, nuk mund të kuptoja – është doktor ose kush? Mendova – do ta pyes direkt. Cila, thashë, është specialiteti yt, i nderuar?
Ai as që e lëvizi sytë – unë, thotë, jam menaxher. E ngrita vetullat – pse, thashë, po bisedon me mua? Më nevojitet doktor. Shko, më çon te doktori. Ti je menaxher, unë – traktori, për çfarë sëmundjesh do flasim ne të dy?
Ai qeshte, madje duke u qeshur me zë të lartë – duket se kisha thënë ndonjë budallallëk. "Ti, thotë, plak, sa kohë ke qenë në spitalin me pagesë?" Jo, i thashë, hera e parë që kam ardhur. "Mirë", thotë menaxheri, "atëherë dëgjo. Këtu kemi rregulla të tjera – së pari duhet të flasësh me menaxherin, dhe pastaj me doktorët. Ndryshe, mund të mos kesh nevojë për doktorë. Unë vetë, thotë, do të bisedoj me ta, do të gjej specialistin e duhur për ty – për kokën, ose stomakun, ose nervat – i kemi të gjitha."
Aty m’u bë e qartë: duket se menaxheri zëvendëson mjekun. Në spitalin e rrethit dikur ashtu ka qenë. Çfarëdo që të të vinte – shkoje te mjeku, ai të drejtonte. Si mund të di, plaku i vjetër, për çfarë lloj mjeku duhet të shkojë, nëse të vjen dhimbje pak më poshtë shpinës, kur ngjitesh në sedilje.
E pyeta direkt – je ti mjek? Përsëri qeshte – plak, thotë, po bën shumë pyetje, a je ndonjë spiun? I bëra se po e bëjë budallë – thashë, jo, marr, thjesht jam plak, nuk kam qenë në spitale prej kohësh, nuk di se si funksionon gjithçka këtu. Më nevojitet një doktor.
Ai, duket, ka filluar të nervozohet – është lodhur duke qeshur. Gati, thotë, më tregoni çfarë ju dhemb. Dhe unë do t'ju hartoj një plan trajtimi, procedurat, analizat, ekzaminimet. Mjekët do të zbatojnë atë që do të shkruaj unë.
Unë nuk e ndaloj – si do, i them, do më shkruash një plan trajtimi, nëse ti nuk je mjek? A nuk mësojnë në shkollën e menaxhimit tuaj se me cilat tableta trajtohet çfarë? Ai tashmë ka filluar të nervozohet – thotë, atje mësojnë për gjithçka. Menaxheri – duket si një universali. Çdo vend ku e fus, e bën të përballë, si një mace. Nëse është e nevojshme – do të hartojë një plan trajtimi. Nëse duhet – do të hartojë një plan udhëtimi. Nëse e ndjen – do të shkruajë kërkesat funksionale. Nëse shkon kështu – madje do të hartojë një buxhet të përafërt për ndërtimin e një kosmodromi.
Tani, thotë, kështu është kudo. Menaxheri merr detyrën, pastaj ia kalon specialistëve. Dhe ata e zbatojnë. Po, mund të ankojnë, sigurisht, nëse është shkruar diçka krejtësisht e pamundur – menaxheri do ta rregullojë. Ky, thotë, quhet qasje fleksibile. Si tek larvat, ndoshta?
Prandaj hajde, plak, mos ma holli më shumë mendjen – më trego çfarë ke. Mendova dhe vendosa – do të filloj nga pak, dua të kuptoj se si janë gjërat këtu. Po kollitem, i thashë. Menaxheri kishte shkruar diçka, më shikonte përsëri. Po hesht. A është gjithçka, thotë? Po, përgjigjem.
Ai bëri një frymëmarrje të ndërlikuar, mendoi pak, u ngrit dhe shkoi te dera – jo më atë, nga e cila hymë, por nga ana tjetër. Ndali në dyer, thotë – ndihmohuni si në shtëpi, Foma Kuzmiç, nëse doni të pini – ka ujë në korridor. Dhe doli.
Unë që i pasova, si një mi. Shikova – po shkon në korridor, nuk kthehet. Pasi kaloi dy dyer, ndali dhe hyri në atë që ishte në anën e djathtë. U afrova dhe shikoja – shkruar «Ordinatorja». Dhe afër – një divan dhe një gotë me ujë, e vendosur sipër në kranik – siç kemi ne lavamanët e jashtëm. Vetëm duhet të shtypësh nga përpara, që uji të rrjedhë.
U ula, dhe po dëgjoj – aty qeshin si kuaj, në ordinator. Senja, thonë, je idiot. Çfarë do të thotë "kashtroj"? Po, ka kashtër të thatë, apo të lagur? Në mëngjes, apo para se të flej, apo natën zgjohet? Me gjak, apo vetëm hundët dalin? Senja fliste diçka, thoshte që kashtër është kashtër, por ata qeshin më fort – thonë, nëse gjyshi është i moshuar, atëherë ndoshta po e kashtër t' fundit, dhe ti këtu na i polon mendjen. Senja duket se pyeti, çfarë të caktoj, dhe dikush me zë të lartë përgjigjet – ik, cakto tomografinë, ti je tregtar i zgjuar që kemi, vetëm për të marrë komision. Më tepër, nëse poliklinika paguan.
Epo, mendoj, duhet të kthehem në pozitat e mia – iku në dhomë, mbylli derën, u ul dhe po rri. Vjen Senja – faqet i dyshkohen, sytë i lëvizin, u ul në karrige dhe është duke marrë frymë. Thotë – nga specialistët kishim disa pyetje, për të sqaruar diagnozën që kam vendosur unë. Kashtër – i thatë apo i lagur? U thashë – në mëngjes i lagur, në mbrëmje i thatë. Senja pyeti për gjakun – jo, i thashë, asnjëherë nuk kishte ndodhur kështu.
Senja diçka shënoi, heshti pak, dhe thotë: mirë, Foma Kuzmich, planin e trajtimit e kam menduar. Ju nevojitet tomografi, analizë të plotë të gjakut, USG të zemrës, veshkave dhe fshikës së urinës, radiografi të dhëmbëve, biopsi, dhe vitaminat, thotë, menjëherë do t'i shkruaj. Më ra goja poshtë – fatmirësisht, është ende e imja, ndryshe do të ishte e pakëndshme.
I thashë, i dashur, për kë më mbajt? Edhe pse jam i moshuar, di si të trajtoj kashtërin. Aty ka ilaçe për këtë që shiten për njëzet rubla. Atëherë Senja u përcoll…
Ja, thotë, të gjithë mendojnë se dinë më mirë si të trajtojnë sëmundjet. Fillojnë me kashtërin, por nuk pyesin specialistët e saktë, dhe përfundojnë duke u sëmurë aq keq sa nuk mund të bëjnë as një hap. Nuk duhet, thotë, që të kursejmë për shëndetin. Dëgjoni specialistët e saktë, dhe nëse thonë se nevojiten MRT dhe vitamina – atëherë mos u ankoni, por paguani dhe bëni.
Nuk ndalem – ti, i thashë, Senja, më fal, por më jep të paktën të flas me mjekët! Ti në sëmundje je si dora e vogël! Edhe unë di më shumë! Do, i thashë, të tregoj ku duhet të shtypësh për arterien karotide, që të flesh për tridhjetë minuta? Senja, duket, u tremb pak, ose vendosi të mos merret me këtë – mirë, thotë, do të pyes sërish. Dhe ti, gjysh, specifiko diçka për kashtërin tënd.
Më kaloi një minutë duke menduar se çfarë të thoja, dhe pastaj m'u qartësua – duhet t'ja them në një mënyrë që, nëse Zina është aty, ajo të kuptojë. Mendova, mendova dhe i thashë – Senja, thuaju atyre se unë kollitem, siç do të kisha gëlltitur një shishabarkë. Çfarë, pyeti përsëri? Shishabarkë, i thashë dhe bëra me kokë. Mjekët, thashë, do të kuptonin. Ai bëri një sup të trashë dhe përsëri shkoi në ordinator, ndërsa unë e ndoqa.
U ula, u ula – por këtë herë nuk qeshnin. Asgjë nuk dëgjova, madje humba kthimin e Senës – duhej të kapja shpejt një gotë dhe të bëja sikur po derdhja ujë. Ai u ngrit përmbi mua dhe pyeti – dëgjo, pleq, a je rastësisht nga Makaro? Bëra me kokë, pra, po.
Shkoi, tha. Këtu një nga specialistët do të dëshironin të flisnin me ty. E dija tashmë se kush ishte. Zina, sigurisht.
Më çoi në një zyrë normale, mjekësore, kur e pashë Zina, fillova të qeshja siç nuk doja të ndodhte. Por nuk tregova, hyra, u ula dhe heshta. Senja u ul pranë meje. Zina më shikonte, duke buzëqeshur ngadalë, pastaj si për t'i bërtitur Senës – çfarë po rrish? Ik këtu! Ai filloi të diskutonte, duke thënë se ai është menaxheri im dhe pa të nuk mund të flisja, por ajo shpejt e qetësoi – sekreti mjekësor, tha, nuk është anuluar akoma. Senja nuk gjeti çfarë të kundërshtonte dhe iku.
Mirë, u përqafuam siç është zakon. Vetëm se ajo ishte e trishtuar, siç duket. U ula, folëm. U largova, tha, sepse u lodha. Paguhen pak në fshat – atje nuk ka spital, ajo punonte ndoshta gati 40 vjet në baza publike. Nuk mund të martohesh – me kë, në fshat? Vetëm alkoolikë, dhe ata që nuk pinë – janë të zënë.
Për një kohë të gjatë, tha, mendoja. Doja të konsultohesha me njerëzit, por nuk guxova – e dija që do të më këshillonin dhe do t'i nënshtrohesha. Prandaj dhe ika natën, me ndihmën e ndonjë njeriu, menjëherë e ndërrova telefonin, që të mos më thërrisnin.
Për më tepër, qava – Zina, i thashë, si do të bëjmë pa ty? Çfarë duhet të bëjmë? A duhet të shkojmë në qytet? Më shiko, si është gjithçka – në poliklinikë nuk pres dot, do të vdes përpara se të më pranojnë. Dhe në të paguar – menaxheri, do të japësh pagën e vitit për të trajtuar një furunkul. E ti, Zina, do të na japësh kalendul dhe pas dy ditësh do të kalojë gjithçka. Kush në qytet e di për kalendulën?
Këtu edhe Zina filloi të qajë. U ngrit, e mbylli derën me çelës – duket, për të mos lejuar Senjën të hyjë. Më kupton, thotë, Mihaliç. Po nuk mundem më! E kuptoj gjithçka, ju të gjithë jeni mirë në fshat, ju pëlqen atje, keni punë, keni rrënjë atje, por unë kush kam? Askënd. Kur erdha, dikur, në budallallëk, akoma për shpërndarje, mendoja – fshat, ajër, njerëz të mirë. Po, le të themi, njerëzit janë të mirë, dhe më trajtojnë si të qenit e familjes, dhe ajri – i gjallë. Dhe ç’të tjerat?
Kam disa njohur nga institucioni mjekësor – ata të gjithë janë në qytet, çdo gjysmë dite në poliklinikë, që të mos humbin lidhjet, dhe atje shkruajnë disertacione, e çdo gjysmë dite – në të paguarën, ku paguhen shumë më tepër. Të gjithë kanë apartamente, makina, shkojnë rregullisht në det. E ata që janë në veri, kohë më parë kanë filluar të fitojnë dyqind mijë, çdo muaj. Unë u mrekullova – e gjithë fshati ynë nuk fiton aq.
Dua, thotë, të jetoj normalisht, si një njeri. Në fund, siç thonë. Unë tashmë e ndava diskutimin me të – e kam filluar ta kuptoj. I them – e cila është situata këtu për ty? Zina filloi të buzëqeshte, bëri një lëvizje me dorë, qesh: mos u shqetëso, Mihaliç, ku shkoi kjo nuk humbet.
Këtu më emëruan si diagnostikues të kryesorin. Kjo, do të thotë, se unë di të përcaktoj sëmundjet më shpejt dhe më mirë se kushdo tjetër. E qartë, në fshat gjithçka duhej bërë me sy, pavarësisht nëse ishte një ftohje, një thyerje, ose një përcaktim i zorrëve. Kështu mësova, që analizat nuk janë të nevojshme – sidomos, se nuk ka mënyrë të marra.
Fillimisht u shqetësova – këtu, ke parë se si është gjithçka? Tomografi atje, UZH, specialitete pa fund – dhe unë vetëm një mjek. Gjatë pranimit në punë nuk arrija as ta emërtoja saktë specialitetin tim – e emërtoja si mjek të brendshëm, si në diplomë. Por kur filluan pacientët – menjëherë e vendos diagnozën, madje nga përshkrimi që sjell Senja.
Këtu nuk mund të mbaja veten – e pyes, kush është Senja. Thotë, kjo është krejtësisht marrëzi, është shpikur kohët e fundit. Drejtori i tyre ka shkuar diku në Moskë, ka dëgjuar atje, dhe vendosi se prania menjëherë te mjeku – është nga shekujt e kaluar. Thotë, mjeku është si një fëmijë. Një person me kollë do t'i japë mjekut ndihmën dhe ai do t'i shkruajë ilaçet dhe do ta dërgojë me Zotin. Pacienti paguan vetëm për pranimin, dhe madje nuk do të blejë ilaçet – thotë, të shtrenjta janë. Kështu që shitjet janë gati asgjë – drejtori tha "ne thjesht shesim kohën tonë". Por duhet, siç duket, të shesim më shumë.
Dhe mendova – të ulet një menaxher. Ai njeri është i zoti, nuk do të shesë vetëm atë që është e nevojshme – sigurisht që do të ofrojë, siç tha ai, produkte shtesë. E ftoi tek ne, pra, programuesit, tregtarët, ata instaluan një program të caktuar, dhe donin të na detyronin të regjistronim të gjitha përcaktimet, për të gjithë vitet – që të kuptonin, çfarë mund t'i ofronim askujt.
Ne, natyrisht, u nëfurëm, kërcënuam që do të iknim – e kaluam, punësuam studentë nga medicina, ata gati sa për bukë e bënë gjithçka. Këta tregtarë u menduan dhe përgatitën disa tabela – Zina e nxori, e tregoi. Aty, pra, kishte shkruar sëmundjen dhe përmendte çfarë mund t’i shtohej asaj.
Po ashtu, ka karta frikësuese, madje i detyruan edhe mjekët t'i mësojnë ato. Me fjalë, nëse ka kollë, duhet të tregohet për të gjitha sëmundjet, për të cilat ndodh ajo kollë. Dhe do të përfshijnë edhe kancerin, dhe zemra, thonë, sipas studimeve të fundit, mund të shkaktojë kollën. E rëndësishme është – t’i shesim të gjithëve tomografinë, si arritjen më të fundit dhe më të madhe të mjekësisë botërore. Në përgjithësi, Zina tha, është me të vërtetë e dobishme, mund të gjejë vetë sëmundjet, por është shumë e shtrenjtë. E ne duhet t'i kthejmë paratë drejtorit për aparatin, kështu që ai po mundohet.
Por nuk shkuan mirë me mjekët. Nuk mund ta caktojnë tomografinë nëse njeriu ka një prerje në gishta që ka marrë infeksion ose ka puçrra në fytyrë nga dredhëza. Kështu që ndanë pacientët nga mjekët, vendosën menaxherët. Senja – duket si më i miri. Dicen në të kaluara, thonë, ka punuar me programuesit, e di këtë punë – aty është e njëjta katandisje. Një programues i mirë, thonë, është si një mjek – e di trajtimin më shpejt se sa t’i tregohet se çfarë ka ndodhur. Kështu që ai trajton me çmime të ulëta, dhe kompania nuk fiton asgjë.
Nga ana tjetër, thotë Zina, kështu është edhe më e lehtë. Shumë mjekë kanë filluar të ngurrojnë para syve, ndërsa të rinjtë, që sapo janë diplomuar – janë të gëzuar si fëmijë. Nuk duhet më të mendojnë, vetëm duhet të interpritojnë. E caktoi menaxheri të vendosë një infuzion – je i lutur, mos bëj pyetje, buzëqesh dhe vendos gjilpërën. Disa mjekë madje kanë harruar të vendosin diagnozën, dhe nuk kuptojnë asgjë për trajtimin. Shpejt do të bëhen si infermierët – ngjashëm si ata kanë punuar ndonjëherë.
Dhe, specializimi i shumë prej tyre ka marrë drejtim tjetër. Nëse më parë doktori ishte, për shembull, kirurg, ai vërtet ishte kirurg. Dhe mund të priste, të vendoste kockat, të përcaktonte apendicitin dhe të shëronte një hernie pa thikë. Por tani – i shkruajnë pothuajse një letër, ku dhe çfarë duhet pritur, si më pas të mbyllet, dhe çfarë duhet larë brenda, ose çfarë aparat duhet vendosur. Dukshëm, ata kanë filluar të duken si punonjës në një linjë montimi – nuk përdorin aspak mendjen. Epo, ndodh që mendojnë keq, mendja shuhen shpejt, kur jo vetëm që nuk shikoni historinë mjekësore – as të gjithë pacientin nuk e shihni. Vetëm një copëz, ku menaxheri ju ka treguar.
Po e perseris, - është si, nëse kaq keq është, ejani prapë te ne! Ne do të gjejmë ne një zgjidhje me paratë. Do të bisedoj me kryetarin, ndoshta do të sigurojë një pagë më të madhe për ty, ose diçka tjetër, siç e paguajnë mjekët në fshat. Jo, asnjëherë.
Zina thotë se do të kursejë pak më shumë dhe dëshiron të hapë spitalin e saj. Do të fillojë me një kabinet, ajo vetë do të pranojë. Thotë, nuk je vetëm ti, Mikhaliç, që nuk të pëlqejnë rregullat këtu. Shumë pacientë ankohet se nuk mund të arrijnë te mjekët, dhe shpenzojnë para si për të riparuar një motor. Më mirë të shkonin e të vdisnin.
E gjeti, thotë, mes mjekëve disa besnikë - ata që janë pak më të moshuar, që ende e kujtojnë betimin e Hipokratit, dhe ka një ndjenjë të paharrueshme – sa herë që pacienti, duke e ditur se duhet vetëm të marrë tableta, qesh me sinqeritet, si ndoshta qeshte vetëm në fëmijëri, kur gjente një dhuratë nën bredh. Këtë, thotë Zina, nuk e zëvendëson me asnjë para.
Këtu unë sërish ndërhyra – Zina, thashë, ne do të qeshim aq shumë në fshatin tuaj, sa do të lodhesh duke u habitur! Nuk pranon. Përsëri kishte lot – nuk mundem, dhe mbaroi. Dua të fitoj para dhe të ndihmoj njerëzit, deri sa të vdes.
Atëherë m'u bë një ide – Zina, i thashë, ndoshta do të vijmë te ty për t'u trajtuar? Po, kur të hapësh kabinetin tënd. Ose ndoshta do të vish te ne? Një herë në javë, ose si? A?
Duket se nuk kishte menduar për këtë – sytë iu thanë menjëherë, filloi të buzëqeshte dhe të përkëdhelte. Sigurisht, thotë, Mikhaliç! Pse nuk e mendoj atë! Por unë… jam për të trajtuar me para, ndërsa ju në fshat...
O, thëngjaj, mos ki frikë! Ti tani je qytetare, nuk ke as kartofle të tua, as mish, as perime, madje as verë nuk mund të marrësh! Por ne do të kujdesemi për ty, Zinul – ti na njeh, ne kemi më të freskëtin, pa kimikate, nga kopshti! Nuk ka para, por të paktën do të të ushqejmë deri sa të thyesh! Dhe madje do të mbetet edhe për shitje.
Jo, thotë, këtu më lëreni – unë jam doktor, jo tregtar. Por ideja është e mirë. Sidomos, nëse do ta sigurojmë transportin – do ta sjellim nga qyteti, një ditë do ta kurojnë, dhe do të kthehet përsëri me dhurata. U betova se do ta organizoj gjithçka. Kështu e arritëm marrëveshjen.
Sapo u ulëm pak, përkujtuam gjërat e vjetra, pimë një çaj. E mira, thotë, ti, Mihalyç, ke menduar për shishabarkën. Menjëherë e kuptova se ishte dikush nga Makarovo, dhe saktësisht – për mua. Nga të tjera do të ishin paratë për spitalin me pagesë?
— Pra, më tutje e dini. – përfundoi tregimin Mihalyç. Nxori një cigare tjetër, e ndezi, dhe me një ndjesi kryerjeje shikoi re që kalonin mbi fshatin.
— Ti, Mihalyç, shishabarkë… — tha me buzëqeshje kryetarja. – Do të vini si zëvendësim tek unë? Na duhet për të riparuar një urë, ndoshta do të arrish, do të shkosh në qytet?
— Zot, më shpëtoj! – bëri me gjest dikë Mihalyç. – Mjaft për mua. Herën e fundit e shpëtova atdhenë.
— Mirë! Mirë, Mihalyç! Kjo është shumë e mirë! – u dëgjuan thirrjet nga turma. – Unë do të jap një shot! Unë së pari do të shkoj te Zina!
Por Mihalyç nuk po dëgjonte më. Pashkëputur ngadalë përmes Kirovës, dhe nisa të ecja për në shtëpi.
Vetëm përdoruesit e regjistruar mund të marrin pjesë në anketë. , ju lutem.
Siç e keni kuptuar, teksti nuk ka të bëjë me mjekësinë, por me automatizimin e biznesit, zhvillimin modern dhe projektet. Pra, çfarë atëherë?
Çfarë - çfarë… Nëse është për automatizimin, atëherë duhet ta vendosim në qendrat përkatëse.
Diçka… Asgjë.
93 përdorues votuan. 23 përdorues abstenuan.
Burimi: habr.com
